Οι αγορές ήταν το πρώτο θύμα της αντιπαράθεσης κοσμικών-ισλαμιστών μετά την προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο για την απαγόρευση λειτουργίας του κυβερνώντος κόμματος.
Η αντιπαράθεση των κοσμικών με τους ισλαμιστές πέρνει νέα διάσταση στην Τουρκία μετά την προσφυγή του ανώτατου εισαγγελέα της χώρας στο Συνταγματικό Δικαστήριο για την απαγόρευση του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) με την κατηγορία της υπονόμευσης του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους.
Η προσφυγή του Αμπντουραχμάν Γιαλτσινκαγιά ζητά την απαγόρευση του AKP και τη στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων 71 στελεχών του κόμματος, μεταξύ των οποίων του πρωθυπουργού Ταγίπ Ρετσέπ Ερντογάν και του προέδρου της Δημοκρατίας Αμπντουλάχ Γκιουλ.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο θα αποφασίσει μέσα στην επόμενη εβδομάδα εάν θα αναλάβει την εκδίκαση της υπόθεσης και, εάν το πράξει, η τελική απόφαση θα εκδοθεί σε τουλάχιστον έξι μήνες.
Κατρακύλα στο χρηματιστήριο
Η Τουρκία εισέρχεται σε μια περίοδο πολιτικής κρίσης αλλά οι συνέπειες της προσφυγής είχαν άμεσες επιπτώσεις στην οικονομία. Σε συνδυασμό με την γενική πτώση των χρηματιστήρίων σε όλο τον πλανήτη το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης την Δευτέρα έπεσε κατά 7,5%.
Επρόκειτο για την μεγαλύτερη πτώση από όλα τα μεγάλα χρηματιστήρια του κόσμου. Σύμφωνα με αναλυτές μέσα σε μερικές ώρες «εξαφανίσθηκαν» 13 δις. δολάρια καθώς οι, ξένοι κυρίως, επενδυτές φοβήθηκαν το ενδεχόμενο παρατεταμένης πολιτικής κρίσης.
Η τουρκική λίρα επιτάχυνε την καθοδική της πορεία. Έχασε το 3% της αξίας της έναντι του δολαρίου και το 4% σε σχέση με το ευρώ.
Τα επιτόκια για τα κρατικά ομόλογα αυξήθηκαν στο 18,5%. Αν προστεθούν στις απώλειες του χρηματιστηρίου, οι απώλειες από την πτώση της ισοτιμίας του νομίσματος και την αύξηση των επιτοκίων, οι συνολική ζημιά που υπέστη η τουρκική οικονομία εκτιμάται στα 15 δις. δολάρια.
Οι αγορές ανέκαμψαν μετά τα γεγονότα της «μαύρης Δευτέρας» όμως οι φόβοι για παρατεταμένη πολιτική κρίση δεν επιτρέπουν ιδιαίτερη αισιοδοξία.
Η παράδοση συνεχίζεται
Η απαγόρευση λειτουργίας πολιτικών κομμάτων που θεωρούνται αντίπαλοι του κοσμικού καθεστώτος δεν είναι πρωτόγνωρη στην Τουρκία.
Την περασμένη δεκαετία απαγορεύθηκε η λειτουργία του Κόμματος Ευημερίας του Νετσμετίν Ερμπακάν. Στον Ταγίπ Ερντογάν πού τότε ήταν ανώτατο στέλεχος του κόμματος και δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης του επιβλήθηκε απαγόρευση κάθε πολιτικής δραστηριότητας για πέντε ολόκληρα χρόνια.
Από τις «στάχτες» του κόμματος Ευημερίας «ξεπετάχθηκε» το Κόμμα Αρετής που δεν μακροημέρευσε καθώς το έκλεισαν τα δικαστήρια.
Το AKP είναι ο συνεχιστής της προσπάθειας των μετριοπαθών ισλαμιστών να εκφρασθούν πολιτικά, χωρίς να προτάσσουν θρησκευτική ατζέντα.
Η προσπάθεια τους αυτή κινδυνεύει να έχει την τύχη των προηγούμενων καθώς οι «προστάτες» του Κεμαλισμού φοβούνται ότι ο Ερντογάν προωθεί πολιτικές που οδηγούν την χώρα αργά αλλά σταθερά προς τον Ισλάμ.
"Κρυφή ατζέντα"
Πιστεύουν ότι το ΑΚP έχει μια κρυφή ατζέντα εξισλαμισμού που εκδηλώνεται είτε με την άρση της απαγόρευσης της ισλαμικής μαντήλας στα πανεπιστήμια είτε με την περιθωριοποίηση των ενόπλων δυνάμεων που θεωρούνται εγγυήτριες του πολιτεύματος.
Η πρόσφατη πρωτοβουλία του εισαγγελέα εντάσσεται στον γενικότερο «κλεφτοπόλεμο» κατά του AKP που ξεκίνησε το 2002 όταν το κόμμα ανέλαβε την εξουσία. Τώρα φαίνεται ότι η συμμαχία των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων που αντιτίθενται στον «εξισλαμισμό» είναι αποφασισμένη να φτάσει στα άκρα.
Επίσπευση μεταρρυθμίσεων;
Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσει το κυβερνών κόμμα. Αν και η κυβέρνηση διέψευσε τις φήμες ότι θα προσφύγει εκ νέου στις κάλπες, μια «φρέσκια» λαϊκή εντολή θα αποτελούσε μεγάλο εμπόδιο στα σχέδια των κοσμικών κύκλων.
Εναλλακτικά, ο Ερντογάν μπορεί να επισπεύσει τις μεταρρυθμίσεις και την αναθεώρηση του συντάγματος για να ματαιώσει τα σχέδια των δικαστών. Σύμφωνα με τα τουρκικά ΜΜΕ, η κυβέρνηση ετοιμάζει πακέτο μεταρρυθμίσεων που θα «βάλει φρένο» στις δικαστικές απαγορεύσεις λειτουργίας πολιτικών κομμάτων και θα περιορίζει την δικαιοδοσία των δικαστικών αρχών στην πολιτική σκηνή της χώρας.
Η μάχη Κεμαλιστών-Ισλαμιστών φαίνεται ότι θα ενταθεί τους επόμενους μήνες με απρόβλεπτες συνέπειες για την σταθερότητα και την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.
Πώς η πολιτική επηρεάζει τις αγορές
Φεβρουάριος 1997: Ο δείκτης μετοχών IMKB-100 πέφτει 15% σε μια μέρα μετά την διακήρυξη του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων κατά της κυβέρνησης συνασπισμού του Νετσμετίν Ερμπακάν. Σχετικά άρθρα από Foreign Press Δείγμα "δημοκρατικής ωριμότητας";
Φεβρουάριος 2001: Πτώση 18% μετά την αντιπαράθεση του προέδρου Αχμέτ Νετζέτ Σεζέρ με τον πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετσεβίτ. Πιστεύεται ότι ο Σεζέρ πέταξε στον Ετσεβίτ το σύνταγμα της χώρας κατά την διάρκεια συνεδρίασης του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας.
Απρίλιος 2007: Πτώση 10% σε μια εβδομάδα μετά την διακήρυξη των αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων που κατηγορούσε εμέσως πλήν σαφώς την κυβέρνηση για υπονόμευση του κοσμικού κράτους.
Ποιά η σχέση μαντήλας και εισβολής;
Αναρτήσεις
0 comments:
Ανάρτηση Σχολίου